MODNI NADREALIZAM ELSE SKJAPARELI

Ona je prva žena modni dizajner koja je dospela na naslovnu stranu američkog časopisa Time 1934. godine. Jedna je od najavangardnijih ličnosti u svetu mode prve polovine dvadesetog veka, a zajedno sa Koko Šanel smatraju je i najuticajnijom.

Elsa Skjapareli (Elsa Schiaparelli) rođena je u Rimu 1890. godine. Studirala je filozofiju i potajno priželjkivala život glumice, ipak, nijedno od ova dva zanimanja joj nije bilo suđeno. Odlazak u London, zatim Njujork i konačno u Pariz 1922. godine, označili su put koji ju je vodio ka svetu kom je trebalo da pripadne.

Dok je preko dana radila u antikvarnici kako bi zaradila za lečenje svoje ćerke Gogo, večeri je provodila u čuvenom restoranu Le Bœuf sur le Toit koji je okupljao intelektualnu elitu Pariza. Njen krug prijatelja iz sveta umetnosti je rastao iz dana u dan, a odlazak sa jednim od njih u salon vodećeg francuskog dizajnera tog doba, Pola Poarea, označilo je prekretnicu u njenom životu.

Iako nije mogla da ih priušti, da bi prekratila vreme čekanja probala je nekoliko Poareovih modela. Pomislivši da bi tako zanimljiva žena bila dobra reklama za njegovu odeću, Poare je predložio Elsi da pozajmi nekoliko njegovih kreacija. Dizajn, materijali, boje i luksuz koji su je opčinili u Poareovom salonu bili su dovoljni da pokrenu njenu kreativnost.

Godine 1927. već je imala svoj atelje, a do 1932. 400 zaposlenih koji su godišnje proizvodili 7.000-8.000 komada odeće. Njene smele kreacije sa printom, istaknutim rajsferšlusom, ili dugmadima koji su istovremeno dobijali ulogu broša, bile su prava umetnička dela, a njeni klijenti dive poput Marlen Ditrih, Ketrin Hepbern, Grete Garbo i Loren Bekol.

Inspiracija koju je nalazila u delima nadrealizma dovela je i do saradnje sa Žanom Koktoom, čiji crteži ukrašavaju njene kapute, haljine i nakit, kao i Salvadorom Dalijem, sa kojim poptisuje čuvenu „lobster dress“, jednostavnu belu svilenu haljinu sa printom jastoga, zatim haljinu sa fiokama i nezaboravan šešir u obliku cipele sa štiklom koji je uradila na osnovu njegove skice.

Italijanski kreator Andre Peruđa, koji je radio u istoj zgradi u Parizu u kojoj i Elsa, dizajnirao je za njenu kuću cipele koje su pratile njene kolekcije, poput bizarnih čizama do članaka sa dugim krznom majmuna. Uticaj nadrealizma ogledao se i u flašicama parfema koje je dizajnirala, poput flašice muškog parfema u obliku lule, kao i ogrlice s raznobojnim insektima, tašni sa svetlećom dekoracijom (na baterije) ili rukavica sa crvenim noktima od zmijske kože.

Bila je prva koja je pokrenula liniju dizajnerskih naočara za sunce. Promena mode koju je u posleratnim godinama diktirao Kristijan Dior dovela je do odluke o zatvaranju njene modne kuće 1954, nakon čega se Elsa posvetila pisanju svoje autobiografije. Umrla je u 1973. godine, a danas se njeni modeli mogu videti u postavkama najvećih svetskih muzeja, istaknuti kao podsetnik na ženu koja se usudila da ruši ustaljene ideje o ukusu i lepoti.

Author: Ena

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *