Paladijeva Vićenca

O gradu Vićenci, smeštenom u regionu Veneto na severu Italije, nemoguće je govoriti bez pominjanja velikog italijanskog arhitekte Paladija, zahvaljujući čijim delima se ovaj grad danas svrstava u jedan od najlepših u svetu. Ukupno 26 građevina koje je Paladio projektovao ili rekonstruisao u Vićenci nalazi se na UNESCO listi svetske baštine.

Pod imenom Andrea di Pjetro dela Gondola, Paladio je rođen 1508. godine u Padovi gde je načinio i svoje prve umetničke korake kao kamenoklesar. Njegov uspon ipak započinje odlaskom u Vićencu i susretom sa pesnikom i humanistom Đanđorđom Trisinom, koji mu dodeljuje nadimak Paladio (po grčkoj boginji mudrosti Atini poznatoj i pod imenom Palada) i preuzima odgovornost njegovog daljeg obrazovanja. Odlasci u Rim koji su bili neizostavni deo učenja o klasičnoj arhitekturi, za Paladija su bila prilika da svojim očima vidi dela prema kojima je već gajio poštovanje, ali i upozna neke od najvećih umetnika tog vremena, poput Mikelanđela i Bramantea.

Teatar Olimpiko, Vićenca

Antička arhitektura ostavila je neizbrisiv trag na njegovo stvaralaštvo, a Vićenca je postala mesto gde je njegova mašta postajala stvarnost. Njegove gradske kuće utopile su se u urbanu teksturu srednjovekovnog grada stvarajući neočekivanu harmoniju gotskog stila karakterističnog za region Veneto i tipično paladijevskog klasicističkog, koja je Vićenci dala prizvuk bajkovitog. Vrlo brzo Paladio je postao predmet interesovanja plemića Vićence i Venecije, a posedovanje njegove građevine stvar prestiža. Vila Rotonda, letnjikovac u blizini Vićence koji je projektovao za sveštenika Paola Almerika, spada u jedno od njegovih najlepših i najpoznatijih dela. Trem vile urađen po uzoru na pročelja antičkih hramova za Paladija je značilo ne samo izraz poštovanja prema antici, već i odraz bogatstva i društvenog položaja onog kome je vila namenjena. Johan Volfgang Gete, veliki poštovalac Paladijevog dela, je u svom dnevniku susret sa Rotondom opisao sledećim rečima: „Umetnosti arhitekture verovatno nikada nije dostigla ovaj nivo veličanstvenosti“. Paladijeva umetnost je svoj preporod doživela u 18. i 19. veku, kada je posebno inspirisala engleske i američke arhitekte. Među predstavnike paladijanizma može se svrstati i Tomas Džeferson, treći američki predsednik, koji je svoje divljenje prema ovom renesansnom umetniku izrazio projektovanjem svoje kuće Montičelo, u državi Virdžinija, u paladijevskom stilu. „Četiri knjige o arhitekturi“, delo u 4 toma koje je Paladio posvetio ovoj umetnosti, zauzimalo je posebno mesto u bogatoj biblioteci Džefersona, koji je o njemu govorio kao o „svojoj bibliji“.

Vila Rotonda

Iako se Vićenca naziva Paladijevim gradom zbog njegovog ogromnog doprinosa njenom arhitektonskom i urbanom dizajnu, Paladijeve građevine obeležile su i ostale gradove Veneta, poput Venecije, Padove, Verone i Treviza. Crkva San Đorđo Mađore u Veneciji predstavlja nezaboravan prizor bez kog ovaj grad ne bi izgledao isto. Ali posetiti Vićencu znači prvenstveno ući u Paladijev svet. Ceo grad preuzima ulogu galerije njegovog stvaralaštva, pa šetnja ulicama duž kojih se smenjuju građevine poput Bazilike Paladijana, Teatra Olimpiko ili Palate Barbaran, postaje uživanje u najlepšem prizoru koji se može zamisliti.

Crkva San Đorđo Mađore, Venecija

Author: Ena

Share This Post On

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *